De post-truth samenleving

Blog 111,  De post-truth samenleving

Volgens het Nederlandse journaille werd met de introductie van de term ‘alternative facts’ de crisis van waarheid en democratie definitief. We leven in een ‘post-truth’ samenleving, waarin waarheid irrelevant geworden is en de onderbuik belangrijker dan het intellect, zo wordt gezegd. Ik zou het liever iets anders definiëren. We leven niet in een ‘post-truth’ samenleving omdat de waarheid irrelevant is geworden, maar omdat de suggestie wordt gewekt dat iedereen de waarheid kan spreken.

Prof. dr. Martine Prange, Hoogleraar Filosofie van mens, cultuur en samenleving aan Tilburg University. Bovenstaande tekst is uit haar oratie ‘In het theater van de waarheid: Parrèsia’, vrijheid en verzet’, april 2017

Paul Frijters is een emeritus professor die, als ik op de website van Viruswaarheid kijk, op zijn minst sympathiseert met de ideeën van deze sekte. Hij heeft een boekje geschreven "The Great Covid Panic", waarvan een stukje op de website van Viruswaarheid staat. Hij zegt dat het boekje "de paniek, de onzin, en het machtsmisbruik van de laatste 18 maanden op een rij zet". Hij geeft aan dat hij wil beginnen "met stil te staan bij de tragedie die mensen als Rutte, van Dissel, de Jonge, Ferguson, Fauci, Macron, en vele anderen overkomen is: ze zijn volledig verslaafd geraakt aan macht en lijken niets meer te schuwen om de macht te behouden en uit te breiden".

Het volgende citaat vind ik buitengewoon boeiend:

Misschien is de belangrijkste reden waarom macht zo verleidelijk is, dat het enorm veel respect oplevert. Macht is nu eenmaal niet te vermijden voor de buitenwacht, dus macht trekt mensen aan die er iets van willen. Een machtig persoon heeft dan ook steevast mensen om hem of haar heen die continu vleien en op allerlei manieren laten blijken, dat wat een machtige zegt en doet heel belangrijk is. Bedenk hoe dat voor jou zou voelen: iedere geopperde hersenscheet wordt herhaald, ‘uitgevoerd’, ‘geconcretiseerd’, en ‘opgepikt’. Daarmee krijg je het idee dat je eigen ego uitgesmeerd wordt over enorme gebieden, wat een heerlijk gevoel van zelfuitbreiding meebrengt, alsof je vertienvervoudigt. Denk aan hoe in de film ‘The Matrix’ de machthebber (‘agent Smith’) zichzelf kloont (‘More me’), zodat uiteindelijk iedereen precies is zoals hij. Dat respect en gevoel van gespiegeld worden is een enorm verslavend gevoel, niet alleen voor psychopaten, maar eigenlijk voor iedereen. Het is hetzelfde soort gevoel dat een topvoetballer heeft als ie voor een groot publiek speelt: zien en ervaren dat anderen enorm respect voor je hebben. Je acties worden gekopieerd in de kelen en ogen van duizenden. Macht geeft datzelfde gevoel. Wees eerlijk, wie droomt daar niet een beetje van?

Waarom moet ik nu aan Willem Engel denken?