De Amoc maakt amok

Blog 100, De Amoc maakt amok

De Atlantic Meridional Overturning Circulation waarvan de Golfstroom een onderdeel is, is door de opwarming van de aarde aan het rommelen. De stabiliteit van het systeem wordt minder, met als mogelijk gevolg dat de complete AMOC instort. Dit kan leiden tot enorme veranderingen in het klimaat, waarbij Europa het klimaat van het huidige Canada zou krijgen. De laatste keer dat dat gebeurde, kregen we een duizend jaar durende koudegolf.

Er zijn twee factoren die de circulatie van het water in de oceanen bepalen, temperatuur en zoutgehalte. Zout water heeft een wat grotere dichtheid dan zoet water, waardoor het zoute water naar de bodem zakt. Hetzelfde geldt voor koud water. Onze warme Golfstroom begint in de Golf van Mexico. Door de warmte verdampt daar veel water aan de oppervlakte, waardoor het zouter wordt. Dit zoutere water zakt naar de bodem en stroomt weg naar het zuiden en steekt over naar de kust van Afrika, waarna de stroom verder gaat naar het noorden. Dit is onze warme golfstroom, die bij de noordpool verder wordt afgekoeld, langs de kust van Canada en Amerika naar het zuiden stroomt om uiteindelijk weer bij de Golf van Mexico te arriveren waar het hele proces herhaald wordt in een al eeuwen durende cyclus. Zonder deze stroming zou Europa even koud zijn als Canada, dat op dezelfde breedtegraad ligt.

De opwarming van de aarde zorgt voor het smelten van de ijskappen en die enorme hoeveelheden smeltwater maken het water minder zout. Dat betekent dat de verandering van het zoutgehalte aan het oppervlak door verdamping in de Golf van Mexico anders wordt. Er zakt minder water naar beneden, waardoor de motor van het hele systeem minder krachtig wordt en zelfs helemaal uit kan vallen.

Gevolgen: stijging van de zeespiegel aan de kant van Noord-Amerika, meer en krachtiger stormen in Europa en nog grotere temperatuurschommelingen, met zeer koude winters en intens warme zomers. Dat zou wel eens aan het eind van de 21-ste eeuw kunnen worden ingezet.

Ik vind deze wereldwijde complexe systemen overweldigend. Je vraagt je af of de nietige mensheid dit soort processen kan beïnvloeden, laat staan tegenhouden. Voor mij staat vast dat het broeikast-effect door de mensheid is veroorzaakt en dat er processen in gang zijn gezet, die door welke maatregelen dan ook niet meer te keren zijn. Misschien dat alle maatregelen enigszins vertragend werken, zodat we wat meer tijd hebben om ons er op voor te bereiden, maar door het gebrek aan samenwerking "all over the world" heb ik daar een hard hoofd in. Het huidige vluchtelingenprobleem zal niets zijn vergeleken bij wat ons te wachten staat. Een soort Apocalyps zal moeilijk te vermijden zijn.

En dan heb ik het over hoe de mensheid op deze veranderingen zal reageren. De natuur reageert zoals de natuur dat in het verleden al vele malen heeft gedaan. Er is al vaker sprake geweest van een periode van opwarming van het noordelijk halfrond. De motor van de Golfstroom viel uit, waardoor de temperatuur weer sterk daalde totdat de motor weer werd opgestart.