De Intrigrant

Blog 74, De Intrigrant

Eén van de mooiste scènes in het boek "De Intrigrant" over Asterix en Obelix is de intrigrant die in het midden van het dorpje gaat zitten waar hij al veel onrust heeft gestookt door tegen de visboer te zeggen dat de bakker zegt dat zijn vis stinkt en tegen de bakker dat de visboer zegt dat hij geen verstand heeft van brood (of iets dergelijks). Nu zit hij op een bankje onder een boom en doet niets, helemaal niets. Zijn simpele aanwezigheid veroorzaakt grote misverstanden en kwaadsprekerij en mondt uit in één van de grootste dorpsgevechten ooit.

Er bestaan oude verhalen over intrigeren in de vorm van roddelen, konkelfoezen, slinks te werk gaan, chicaneren enzovoort. Eén van die verhalen gaat over de twist die ontstaat nadat een appel in een groep is gegooid. Het gaat hier om de 'twistappel' die voortkomt uit de Griekse mythologie. In mijn eigen woorden:

Bij een drukbezochte trouwerij gooit Eris (godin van de ruzie en twist), die niet was uitgenodigd door angst dat zij het feest zou verstoren, uit wraak een gouden appel tussen de bruiloftsgasten. Die appel kan niet zomaar worden opgeraapt, want er staat op Voor de Schoonste, zonder verdere aanwijzing. Op de bruiloft zijn drie andere godinnen aanwezig die vanzelfsprekend aanspraak maken op de appel. Hera (de godin van het huwelijk en de vruchtbaarheid), Pallas Athena (godin van oorlog en vrede, godin van de wijsheid, godin van de beschaving, beschermster van vele steden, zoals Athene, en beschermgodin van de handwerklieden en de kunstenaars) en Aphrodite (godin van de liefde, de schoonheid, de seksualiteit en de vruchtbaarheid) krijgen al gauw ruzie.
Paris (een zoon van de Trojaanse koning Priamos, de laatste koning van Troje) is de klos. Hij krijgt de taak de ruzie tussen de drie godinnen te beslechten door te kiezen wie van de drie de gouden appel zal toekomen. De godinnen gaan helemaal los in hun beloften aan Paris. Hera belooft hem oneindige macht, Athene belooft hem onbegrensde wijsheid en Aphrodite belooft hem de mooiste vrouw ter wereld. Die vrouw was Helena (What's in a name), de dochter van de koning van Sparta.

Deze laatste belofte overtuigt Paris en hij kiest voor Aphrodite waarmee de godinnen Hera en Athene ogenblikkelijk de grootste vijand van de Trojanen worden. Via omwegen waarbij heel wat problemen zijn te overwinnen, komt Paris uiteindelijk in Sparta aan, waar hij geholpen door Aphrodite en haar volgelingen Himeros (zoet verlangen), Photos (begeerte) en Hymen (het huwelijk) Helena verleidt. Hij schaakt haar en vertrekt naar Troje. Na een tienjarige oorlog, eindigend met de list van het houten paard,  gaat de stad in vlammen op, hetgeen het einde van Troje betekent. Met Paris loopt het slecht af. Hij wordt getroffen door een giftige pijl en sterft. Helena, die al getrouwd is, geneest door de dood van Paris van haar betovering voor hem en gaat terug met haar eerdere echtgenoot, Menelaüs, naar Sparta, waar ze nog lang en gelukkig zullen leven (er zijn andere verhalen over hoe het Helena vergaat).

De dichter Joost van den Vondel verwijst in zijn dichtwerk "De bruiloft Van Den Teems" naar bovenstaande mythe. Hij spreekt in plaats van twistappel over 'twistzaet'.

Schoon gevlochten en uitheemsch:

Noch twee scepters, en juweelen.

Tweedraght ziet dit aen met smert,

Nu zy d’eendraght niet kan deelen.

Dat ‘s een dootsteeck in haer hart.

Konze nu het twistzaet zaeien,

Eenen appel, root van gout,

Om den wapenoogst te maeien.

En zie, nu wordt deze strofe een stuk begrijpelijker.