Langharig tuig

Blog 44,  Langharig tuig

De geachte afgevaardigde heer Wilders noemde journalisten, op een enkele uitzondering na, tuig van de richel. Een bijna vergeten uitdrukking die mij eraan deed denken dat ik lang geleden behoorde tot het "langharig tuig".
Tuig van de richel is slecht volk dat wil zeggen gajes, schorem, schorriemorrie, gespuis, geteisem, rapaille, uitschot. De richel was vroeger een benaming voor een dikke plank in een koestal, waarop het vee met de achterpoten stond, maar ook een aanduiding voor de goedkoopste plaatsen in de schouwburg. Tuig is afgeleid van werktuig. Het kreeg later ook de betekenis ‘slechte spullen’ en vandaar (in het begin van de achttiende eeuw) ook ‘slechte mensen’. (Bron: Onze Taal)

Mijn haar dus. Als ik oude foto's bekijk is dat altijd wel een 'dingetje' voor me geweest. Op schoolfoto's van de lagere school sta ik meestal afgebeeld als een zeer braaf jongetje met een hoge kuif. Vanaf de middelbare schooltijd probeerde ik mijn haar te laten groeien. Mijn vader vond dat maar niks, zoals hij bij voortduring liet weten als hij sprak over het langharige tuig uit Engeland, waarmee hij de Beatles bedoelde. Ik weet nog goed dat ik op tv een optreden zag van de "Pretty Things" met een zanger met haar tot op zijn billen. "Vind jij dat mooi", vroeg mijn vader en hij schrok zich rot toen ik ja zei. Vanaf dat moment begon hij in positieve zin over de Beatles te praten.
De rector van mijn middelbare school was tegen lang haar bij jongens. Hij stond onder aan de centrale trap in school om de jongens die in overtreding waren naar de kapper te sturen. Het zorgde ervoor dat de voornaamste stroom langharigen gebruik maakte van de andere trappen in het gebouw. Toen hij dat in de gaten kreeg, werd ik samen met twee anderen jongens gesnapt. Als je mijn haarlengte van die tijd nu zou zien, zou je zeggen dat ik er heel netjes, gedekt, bijliep, maar de tiran oordeelde anders. Dus ging ik naar de kapper om de volgende dag te merken dat de twee andere jongens heel wat dapperder waren dan ik. Zij hadden zich compleet kaal laten scheren en werden direct en definitief van school verwijderd (dat kon toen nog).
De vader van mijn vriendje vond het haar van mij maar niets. Op een gegeven moment bood hij me 100 gulden als ik naar de kapper zou gaan. Ik weigerde en dacht ik zal je hebben. Dus ging ik tot ontsteltenis van mijn vriendje naar de kapper om daar zijn vader mee te confronteren. Daar begreep die vader helemaal niets van. Ik ben er nog steeds trots op dat ik dat toen heb gedaan.

In het examenjaar van de middelbare school liet ik mijn (rossige) baard staan. Het stelde toen nog niet veel voor, maar vanaf mijn studententijd was mijn gezicht volledig omhuld met haar, zoals hierboven is te zien. Als ik hierop terug kijk zie ik vooral een verlegen jongen die zich emotioneel en fysiek verborg. Vanachteren kon je kennelijk niet meer zien of ik een jongen of een meisje was, zoals bleek toen ik op het station teder in mijn flanken werd vastgepakt. Ik zal de schrik op het gezicht van de jongeman toen ik me omdraaide niet gauw vergeten.
Op een gegeven moment moest ik een nieuwe kamer zoeken. De eerste "sollicitaties" verliepen desastreus. Als de verhuurder me zag, kwam ik niet eens over de drempel. Uiteindelijk moest ik toegeven dat het zo niet zou lukken en ik ging naar de kapper. Ik had bedacht dat ik maar eens een hele goede kapper moest uitzoeken, geld speelde bij deze capitulatie aan de gevestigde orde even geen rol. Ik werd, zonder dollen, met gejuich ontvangen. Ik had prachtig lang haar en tot mijn verbazing vroeg de baas van de kapsalon me of hij mijn haar en hoofd mocht meten. Vooruit maar, er werden liniaaltjes op mijn hoofd gelegd en ik begon te hopen op een gratis opknapbeurt. Er werd gesproken over modellenwerk. Helaas bleek de terugval bij mijn achterhoofd te diep. Gewoon betalen dus! De metamorfose was zo groot dat mijn vriendin me, toen ik haar van kantoor ophaalde, niet herkende.
Ik ging verder met het zoeken naar een kamer en het eerste adres was in de wijk Overvecht (Utrecht). Toen ik voor de deur stond hoorde ik uit de flat keiharde operamuziek. Ik moest een paar keer bellen, waarop een man, met de dikste bril die ik ooit gezien heb, de deur open deed . Achter de bril zaten twee speldenknopjes van ogen, die ook nog eens in verschillende richtingen keken. De man zei enthousiast "ik houd van opera", dat was me nog niet opgevallen. Ik werd hartelijk ontvangen en hij zei eigenlijk direct dat ik de kamer kon huren. Gelukkig, mijn situatie was best ingewikkeld geworden, dus die gang naar de kapper was in ieder geval niet voor niets gebleken. De man praatte honderduit en op een geven moment kregen we het over verhuurders en de krankzinnige eisen die ze soms aan de studenten stelden. "Zo heb je", sprak hij met grote afkeuring in zijn stem, "mensen die selecteren op het uiterlijk, die bijvoorbeeld jongens met lang haar niet in huis willen hebben."

Daar had ik geen antwoord op.